Legenda o Janie Zambku

Legendarny założyciel Ząbek

Jeżeli ktoś pojechałby do Ameryki, ale nie tej głównej, znanej z telewizji, czyli do Nowego Yorku, Los Angeles, tylko do Ameryki prowincjonalnej spotkałby się z ciekawym zjawiskiem. Otóż praktycznie każde miasteczko ma jakąś swojską legendę. Często legendy te dotyczą okoliczności założenia danej miejscowości. A jak sytuacja wygląda w Polsce? Wprawdzie nie wiemy jak to jest z innymi miastami, ale Ząbki mają swojego legendarnego założyciela. Był nim niejaki Janek Zambek.

Dzieciństwo Janka

Jan Zambek urodził się w podwarszawskim Grochowie mniej więcej sto lat po bitwie pod Grunwaldem. Mowa zatem o początku XVI wieku. Kiedy był jeszcze dzieckiem był wpatrzony w swoich bohaterów – rycerzy, spośród których najbardziej ulubionym Janka był Zawisza Czarny. Jednakże Janek nie miał pieniędzy aby samemu zostać rycerzem. Aby temu zaradzić chłopak postanowił zdobyć skarb Złotej Kaczki. Nie miał jednak szczęścia. Mimo to wędrował długo i wytrwale w poszukiwaniu dobrego losu, a z biegiem czasu jego nazwisko pojawiło się na wielu szlachetnych dworach.

Założenie Ząbków

Kiedy Księstwo Mazowieckie połączyło się z Koroną, ród Zambków awansował. Jeden z królewskich kanclerzy w żarcie wysunął Janka Zambka jako kandydata do założyciela nowej wsi. Jednak król Zygmunt Stary wziął ten pomysł na poważnie. Jan założył więc wieś, która po łacinie nazywała się Volia Zabielia co po polsku znaczy Wola Zabiele. Król powiedział Janowi, że jeśli ten pokona niesławną białą wiedźmę, wówczas będzie mógł sam wybrać nazwę dla wsi.

Okazało się, że tak naprawdę żadna wiedźma nie istnieje. Jan postanowił temu zaradzić. Sfingował śmierć wiedźmy i zadbał o to, aby pokazać okolicznym mieszkańcom trofeum – rzekome pozostałości po ubraniu wiedźmy, które w rzeczywistości było zwykłymi szmatami. Plan się powiódł. Ludzie uwierzyli, że Janek naprawdę pogromił nawiedzającą ich jak dotąd grozę. Ostatecznie król dotrzymał obietnicy i Jan mógł nazwać wieś po swojemu. Nadał jej nazwę Zambki, która dziś jest miastem i posiada nowocześniejszą, wszystkim nad doskonale znaną nazwę: Ząbki.